Ədəbiyyat

Ana səhifə

Ədəbiyyat

Amerikalı tədqiqatçı: ““Əli və Nino” əsərinin müəllifi Yusif Vəzir Çəmənzəminlidir”

09 dekabr 2010 13:34 (UTC +04:00)

Bakı-APA. Bu gün Azərbaycan Dillər Universitetinin (ADU) İnformasiya Resurs Kompleksində (İRK) ABŞ-da nəşr olunan “Azerbaijan İnternational” jurnalınını redaktoru, tədqiqatçı Betti Bleyer “Əli və Nino” əsəri ilə bağlı araşdırmasının nəticələrinə həsr olunan təqdimat keçirib. ADU-nun mətbuat xidmətindən APA-ya verilən məlumata görə, tədbirdə ADU-nun rəhbərliyinə daxil olan şəxslər, universitetin tələbələri iştirak edib. ADU-nun Tədris işləri üzrə prorektoru, professor Natiq Yusifov çıxışında amerikalı tədqiqatçının apardığı araşdırmaları yüksək qiymətləndirib.

Betti Bleyer redaktoru olduğu jurnalın fəaliyyətindən danışaraq bildirib ki, məcmuə 1993-cü ildən nəşr olunur. O, ötən müddət ərzində jurnalın 55 sayının dərc olunduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, jurnalla yanaşı, azer.com ünvanlı internet sayt da fəaliyyət göstərir. İnternet səhifəsində 2000 məqalə və 6000 fotonun yer aldığını bildirən jurnal redaktoru əsasən incəsənət və ədəbiyyat sahələrinə maraq göstərdiklərini qeyd edib.
“Əli və Nino” əsəri ilə bağlı araşdırmalarına toxunan B. Bleyer tədqiqatı zamanı maraqlı məqamlar ortaya çıxardığını tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb. O, 1920-ci illərin sonlarında qələmə alınmış “Əli və Nino” romanını ilk dəfə Qurban Səid imzası ilə 1937-ci ildə Vyanada alman dilində nəşr edildiyini deyib. 1944-cü ildə italyanca nəşr olunan ikinci nəşrdə isə əsərin müəllifi Lev Nissembaumu (Əsəd bəy) göstərilir. Betti Bleyer əsərin tədqiqi zamanı Azərbaycan Milli Dövlət Arxivindən, Əlyazmalar İnstitutunun arxivindən, eləcə də Avstriya, Almaniya və Gürcüstandakı mənbələrdən bəhrələndiyini bildirib.
Tədqiqatı zamanı maraqlı faktlar ortaya çıxardığını deyən jurnal redaktoru vurğulayıb ki, əsərdə qeyd olunan məqamlarla əsərin müəllifləri olduğu iddia olunan şəxslərin fikirləri üst-üstə düşmür. Belə ki, sənədlərdə əsərin müəllifi olduğu iddia olunan Əsəd bəyin tərcümeyi-halında göstərilən məqamlarla, əsərdəki hadisələr uyğunlaşmır. Azərbaycanda XX əsrin əvvəllərində siyasi proseslərə toxunan Betti Bleyer əsərin həqiqi müəllifi olduğu deyilən yazıçı Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin də həyatını araşdırdığını vurğuladı. O, bildirdi ki, araşdırma zamanı Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin həyatında qeyd olunan məsələlərlə “Əli və Nino” əsərində cərəyan edən hadisələrin uyğunluq təşkil etdiyini ortaya çıxarıb: “Əsərin baş qəhrəmanı Əli xan kimi öz əksini tapıb. Yusif Vəzir Çəmənzəminli ilə bağlı araşdırma apararkən, onun Əli xan Çəmənzəminli adı ilə yazılan bir məktub əldə etdim. Bu sənəd onu göstərir ki, əsərin müəllifi Yusif Vəzir Çəmənzəminlidir”.

Betti Bleyer redaktoru olduğu jurnalın sonuncu sayının məhz apardığı araşdırmaya həsr olunduğunu qeyd edib.