Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycan Mərkəzi Bankının pul siyasəti I rübdə bank sistemini 247 mln. manatlıq əlavə likvidliklə təmin edib

16 iyun 2009 07:42 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) 2009-cu il üçün bəyan etdiyi pul siyasətinin əsas istiqamətlərinə uyğun olaraq birinci rübdə makroiqtisadi tarazlığın və dayanıqlığın təmin olunmasına, habelə bank sistemində maliyyə sabitliyinin qorunmasına yönəldilmiş pul və məzənnə siyasəti yeridib. «APA-Economics»in məlumatına görə, bu barədə AMB tərəfindən hazırlanmış «2009-ci ilin I rübünün yekunları üzrə pul siyasətinin yerinə yetirilməsi vəziyyəti haqqında hesabat»da deyilir.

Hesabata əsasən, bu ilin ilk rübü ərzində əsasən qonşu ölkələrdə gedən devalvasiyanın psixoloji təsiri ilə valyuta bazarında dollara tələbat artıb. Bazarın vaxtında tənzimlənməsi sayəsində manatın məzənnəsi sabit qalıb və nəticədə, ilin əvvəlindən manat ABŞ dollarına qarşı cəmi 0,2% ucuzlaşıb. Ticarət tərəfdaşı olan ölkələrin valyutalarına nəzərən ikitərəfli nominal məzənnələrinin dəyişməsinin ticarət xüsusi çəkiləri nəzərə alınmaqla həndəsi ortasını əks etdirən manatın nominal effektiv məzənnəsi 2009-cu ilin I rübündə ümumi ticarət dövriyyəsi üzrə 7,9% bahalaşıb ki, bu da orta illik inflyasiyanın birrəqəmli səviyyəyə düşməsinə müsbət təsir göstərir. Real effektiv məzənnə isə bu dövrdə 4,2% möhkəmlənib.

AMB-nin hesabatında bildirilir ki, qlobal böhranın Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirini minimuma endirmək üçün 2008-ci ilin sonundan başlanan pul siyasətinin yumşaldılması 2009-cu ilin I rübündə də davam etdirilib. Belə ki, ölkədə inflyasiya gözləntilərinin azalmasını nəzərə alaraq və işgüzar aktivliyin yüksəldilməsi məqsədilə hesabat dövrü ərzində uçot dərəcəsi 8%-dən 3%-ə, faiz dəhlizinin yuxarı həddi 13%-dən 8%-ə, məcburi ehtiyat normaları isə 6%-dən 0,5%-ə endirilib. Beləliklə, rüb ərzində Mərkəzi Bank tərəfindən likvidliyin verilməsi əməliyyatları aktivləşdirilib, likvidliyin cəlb olunması alətləri isə məhdudlaşdırılıb.

Nəticədə, həm manat, həm də xarici valyuta ilə məcburi ehtiyat normasının azaldılması hesabına I rüb ərzində bank sisteminə 247 mln. manat likvidlik verilib.

Ümumilikdə, son illər ərzində ilk dəfə olaraq likvidliyin verilməsi alətlərinin (yenidənmaliyyələşdirmə, əks-REPO əməliyyatları) həcmi ilə likvidliyin cəlb olunması alətlərinin (not portfeli, REPO, məcburi ehtiyatlar) fərqini xarakterizə edən likvidlik saldosu pozitiv zonaya keçib.

Mərkəzi Bankı hesab edir ki, bütün bunlar bankların likvid vəsaitlərinin artması ilə müşayiət olunub və pul təklifinin əhəmiyyətli azalmasının qarşısını alıb ki, bu da müəyyən göstəricilərlə sübut olunur. Belə ki, rübün sonuna ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə manatla pul bazasının artım tempi 14%, manatla geniş pul kütləsinin artımı 7,1%, pul kütləsinin qeyri-neft ÜDM-ə nisbəti 31%-ə çatıb.