Mədəniyyət siyasəti

Ana səhifə

Mədəniyyət siyasəti

Müəllif Hüquqları Agentliyinin şöbə müdiri: “Ermənilərin Azərbaycan musiqilərini mənimsəməsinə dair faktlar əsasında yenidən Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatına müraciət edəcəyik” - MÜSAHİBƏ

24 avqust 2010 10:00 (UTC +04:00)

Bakı. Ülkər Qasımova-APA. Azərbaycan Respublikası Müəllif Hüquqları Agentliyinin hüquq şöbəsinin müdiri Xudayat Həsənlinin APA-ya müsahibəsi

- Bu günlərdə ermənilərin yenidən Azərbaycan musiqilərini mənimsəməsi faktı qeydə alınıb...
- Bu, ermənilər tərəfindən ilk belə addım deyil. Hər dəfə belə bir fakt qeydə alınanda biz təbii ki, araşdırmalar aparırıq. Ermənilərin bu hərəkətləri bağlı Azərbaycanın Müəllif Hüquqları Agentliyi olaraq Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatına yazılı şəkildə narazılığımızı bildirmişik. Bu, sırf ermənilərin plagiatlığı ilə bağlı atdığımız addımdır. Təəssüf ki, heç nə dəyişməyib, ermənilər təkrarən bu hərəkətləri edirlər. Bununla əlaqədar hökumətlərarası beynəlxalq təşkilat olan Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatına üz tutduq. Yalnız bu qurum vasitəsi ilə öz narazılığımızı çatdırırıq və yanaşmamızı ifadə edirik. Musiqilərimizin mənimsənilməsi ilə bağlı hər bir fakt Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatının arxivində əsasında var. Sözün açığı, bir müddət əvvəl bu vəziyyət bir qədər sakitləşmişdi, ancaq ermənilər
yenidən başlayıblar. Agentliyimiz erməni oğurluqları ilə bağlı ciddi araşdırmalar aparılır. Onu da bildirmək yerinə düşər ki, məhz bu cür faktlar əsasında sədrimiz Kamran İmanovun müəllifliyi ilə “Armyanskie i narodnie skazki” kitabı nəşr olunub. İngilis, rus və rumın dillərində də çap olunan bu kitab agentliyin rəsmi internet saytında da yerləşdirilib. Həmin kitabda hər bir belə fakt öz əksini tapıb. Orada bizim gördüyümüz, həyata keçirdiyimiz tədbirlər və görəcəyimiz işlərdə barədə də məlumatlar var. Təbii ki, bu halla bağlı növbəti sənədləri toplayaraq yenə də Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatına müraciət edəcəyik.

- 2010-cu ilin avqust ayına kimi neçə belə fakt qeydə alınıb?
- Bu, üçüncü belə bir haldır. “Mir” televiziyasında yayımlanan “İt və pişik” cizgi filmində Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacıbəylinin “O olmasın, bu olsun” əsərində Məşədi İbadın ariyasının özününküləşdirilməsi faktı ilə bağlı da narazılığımızı bildirmişik. Narazılığımızı həmin o filmi yayımlanan “Mir” televiziyasına, həm də təkrar olaraq ÜƏMT-na məlumat göndərmişik. Ümumiyyətlə, müəllif hüququ musiqi əsərləri ilə məhdudlaşmır. Müəllif hüququ çox geniş bir sahədir, çox təəssüf ki, müəllif hüququ deyiləndə çox hallarda musiqi əsərləri başa düşülür, bu kifayət qədər geniş bir sahədir. Bu, elmdir, ədəbiyyatdır, incəsənətin başqa növləridir, arxitektura, memarlıq sahəsidir. Plagiatlıq da bütün hallarda ortaya çıxırsa və bu faktlar agentliyə məlum olursa, təbii ki, hər biri araşdırılır və bununla bağlı müvafiq tədbirlər görülür.

- Sadaladığınız sahələrin hansındasa birində plagiatlıq faktı aşkarlanıbmı?
- Plagiatçılıqla bağlı biz Təhsil Nazirliyinə iki dəfə rəy göndərmişik. Bizə dərsliklərin plagiat olması ilə bağlı müraciət edilmişdi və biz həmin məktubları araşdırdıq və bu dərsliklərin plagiat olduğunu aşkarladıq. Pedaqogikaya aid olan bu dərsliklərin müəllifləri respublikada kifayət qədər tanınmış alimlərdir. Amma buna baxmayaraq faktı araşdırdıq və öz mövqeyimizi biz Təhsil Nazirliyinə bildirdik. Dərsliklərin həqiqətən də plagiat olduğu ortaya çıxdı. Müəlliflərin adlarını deyə bilməyəcəyəm, çünki bununla bağlı xidməti araşdırma gedib. Bu məsələni Təhsil Nazirliyi ilə araşdıra bilərsiniz.

- 2010-cu ilin ilk 6 ayı ərzində plagiatçılıqla bağlı Müəllif Hüquqları Agentliyinə neçə müraciət daxil olub?
- Müəllif hüquqlarının qaynar xəttinə daxil olan müraciətlərin sayı 400-ə çatır. Bizdə qaynar xətt fəaliyyət göstərir və müraciətlər ora daxil olur. Biz də daxil olan müraciətləri araşdırırıq. Əgər problemi öz imkanımız daxilində aradan qaldıra biliriksə, belə də edirik, əgər bu, öz imkanımız daxilində deyilsə, təbii ki, onu müvafiq qurumlara göndəririk.

- Bizimlə söhbət əsnasında bəstəkar Xəyyam Mirzəzadə ilə telefon danışığınızı eşitdik. Xəyyam Mirzəzadənin agentliyə müraciəti nə ilə bağlıdır?
- Bəstəkar Xəyyam Mirzəzadə “Dərviş” və “Düyün” filmlərinə xüsusi musiqi bəstələyib və sonra bu filmlər prodüser tərəfindən xarici televiziya kanallarına satılıb. Filmlərin prodüseri isə Əli İsa Cabbarov adlı bir şəxsdir. Müəllifə qonorar ödənilməyib və bununla əlaqədar olaraq Xəyyam Mirzəzadə bizə müraciət etdi. Biz aydınlaşdırdıq ki, həqiqətən müəllifin müraciəti haqlıdır, çünki müəllifin hüquqları bütün hallarda qorunmalıdır. Əqli mülkiyyət haqqında beynəlxalq konvensiyanın da, Ədəbi və bədii əsərlərin qorunması haqqında Berlin Konvensiyasının, milli qanunvericiliyin də tələbi budur ki, bütün hallarda audio-vizual əsər üçün yaradılmış musiqi əsərinin müəllifinin hüquqları gözlənilməlidir və ona qonorar ödənilməlidir. Prodüser isə filmi satıb və qonorarı özü götürüb, müəllifin qonorarını isə verməyib. Bununla bağlı bizə müraciət edilib və müəllif məhkəməyə də müraciət edib. Məhkəmə iddiası haqlı olduğuna görə Xəyyam Mirzəzadənin iddiasını təmin edib. Hazırda işlə bağlı kasasiya şikayəti verilib. Xəyyam Mirzəzadə haqlı şəkildə prodüserdən öz qonorarını tələb edir.