Mədəniyyət siyasəti

Ana səhifə

Mədəniyyət siyasəti

Fərhad Bədəlbəyli: “Hər dəfə Üzeyir bəyin heykəlinin yanından keçərkən deyirəm ki, Üzeyir bəy, məni çox söymə, çalışaram ki, yaxşı işləyim” – MÜSAHİBƏ

Fərhad Bədəlbəyli: “Hər dəfə Üzeyir bəyin heykəlinin yanından keçərkən deyirəm ki, Üzeyir bəy, məni çox söymə, çalışaram ki, yaxşı işləyim” – <font color=red>MÜSAHİBƏ </font>

02 sentyabr 2010 08:01 (UTC +04:00)

Bakı. Ülkər Qasımova – APA. Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının rektoru, xalq artisti Fərhad Bədəlbəyli 18 sentyabr - Milli Musiqi Günü və dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin 125 illiyi ilə əlaqədar APA-ya müsahibə verib.

- Üzeyir Hacıbəyli bizim musiqimizin peyğəmbəridir. Azərbaycan musiqisində hər şey Üzeyir bəyin adı ilə bağlıdır. Musiqi təhsili, ilk baletlər, ilk simfonik muğamlar - bunların hər biri Üzeyir bəyin ifaçılıq məktəbidir. Üzeyir bəy olmasaydı, yəqin ki, Azərbaycan musiqi mədəniyyəti bu gün belə yüksəkdə ola bilməzdi. O, dahi insan, dahi təşkilatçı, dahi bəstəkar, dahi vətəndaş idi. Üzeyir bəy kimi insanlar min ildə bir dəfə dünyaya gəlir. Biz xoşbəxtik ki, Üzeyir bəyin adı Bakı Musiqi Akademiyasına qaytarıldı. Heç kim unutmamalıdır ki, 18 sentyabr bizim ən müqəddəs bayramlarımızdan biridir.

- Bu gün Üzeyir Hacıbəyli ənənələri onun adına layiq şəkildə qorunurmu?

- Üzeyir bəyin əsas məqsədi o idi ki, Azərbaycan musiqisi bütün dünyada səslənsin, tanınsın. “Arşın mal alan” operettası 60 dilə tərcümə olunub, 6 ölkədə çox uğurla tamaşaya qoyulub. Üzeyir bəy istəyirdi ki, bizim dirijorlar, musiqiçilər, pianoçular, vokalçılar bütün dünyada ölkəmizi təmsil etsinlər. Bu da oldu. Bu gün bizim gənc ifaçılarımız Almaniya, İtaliya, Böyük Britaniya, ümumiyyətlə dünya səviyyəsinə çıxıblar. Üzeyir bəyin arzuları bu gün həyata keçirilir. Biz onu yaddan çıxarmırıq. Üzeyir bəy hər gün bizimlədir.

- Bəzi musiqiçilərimizin “Üzeyir bəy bu gün musiqimizin vəziyyətini görsəydi, ürəyi dözməzdi” kimi fikirləri də diqqət çəkir. Ancaq Sizin söylədiklərinizdən belə nəticəyə gəlmək olar ki, musiqimizdə vəziyyət elə də pis deyil.

- Bilirsiniz, Üzeyir bəy çox tələbkar insan idi. Əlbəttə, bu gün bəzi şeylər onun xoşuna gəlməzdi. Üzeyir bəy şou-biznesin belə yayılması, ucuz musiqinin səslənməsinə imkan verməzdi, ancaq çox şeyə də sevinərdi. Sevinərdi ki, Vyanada “Arşın mal alan” səhnəyə qoyulub, London Simfonik Orkestri onun uvertürasını ifa edir, Azərbaycan musiqisi bütün dünyada səslənir, tələbələri Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Cövdət Hacıyevin əsərləri dünyada ifa olunur. Doğrudur, çatışmazlıqlar var, amma yaxşı şeylər də çoxdur.

- Uzun illərdir eyni klassik musiqi əsərlərinin səhnələşdirildiyini görürük. Opera və Balet Teatrında Üzeyir Hacıbəylinin “Leyli və Məcnun”, “Koroğlu”, “Arşın mal alan” operaları, Qara Qarayevin və Fikrət Əmirovun opera və baletləri nümayiş olunur. Yəni repertuarda yenilik yoxdur. Yəqin bu da hazırda klassik və irihəcmli musiqi əsərlərinin yazılmaması ilə əlaqədardır...

- Ümumiyyətlə, tarixdə belə hallar olur. Məsələn, Almaniyada Bax, Bethoven, Şuman, Brams kimi dahi bəstəkarlar var idi. Ancaq bu gün yoxdur. Bu, Almaniya musiqisi üçün qızıl dövr idi. Almaniya üçün XIX, Azərbaycan üçün XX əsri qızıl dövr hesab etmək olar. Bu gün İtaliyada Cüzeppe Verdi var? Yoxdur. Yəqin klassik musiqinin qızıl vaxtı keçib. Bunu etiraf etmək lazımdır. Sözsüz, bizdə gənc bəstəkarlar arasında opera, simfoniya yazanlar var, ancaq Qara Qarayev, Fikrət Əmirov səviyyəsində ulduzlar görmürəm.

- Nə zamansa yenidən Azərbaycan musiqisi üçün qızıl dövr gələcək?

- İnşallah, mütləq gələcək və biz bunu görəcəyik.

- Uzun illərdir Üzeyir Hacıbəylinin adını daşıyan Musiqi Akademiyasına rəhbərlik edirsiniz...

- Üzeyir bəyin otağında oturmaq, rektor vəzifəsini icra etmək son dərəcə qorxuludur, çox məsuliyyətlidir. Mən həmişə Üzeyir bəyin heykəlinin yanından keçərkən deyirəm ki, “Üzeyir bəy, məni çox söymə, çalışaram ki, yaxşı işləyim” və həmişə mənə elə gəlir Üzeyir bəy cavab verir ki, “yaxşı, hələlik işlə”...

- Özünüzdən sonra bu vəzifədə kimi görürsünüz?

- Murad Adıgözəlzadəni...

- Bakı Musiqi Akademiyasına tələbə qəbulundan razı qaldınızmı? Bu il akademiyaya neçə tələbə daxil olub? Ümumiyyətlə, akademiyada islahatlar nəzərdə tutursunuzmu?

- Bu il Bakı Musiqi Akademiyasına 110 tələbə qəbul olunub. Hazırda Boloniya sisteminə keçməyə hazırlaşırıq, çünki bəzi narazılıqlarımız var. Bəzi şeylər bizi qane etmir, ancaq bunu kökündən həll etməyə çalışırıq. Biz islahatlara hər zaman hazırıq və bunu etməkdən də çəkinmirik. Bu il akademiyamıza daxil olan 110 tələbə arasında bir neçəsi istedadlıdır. Hər zaman belə olub, iki-üç ulduz, amma qalanlar orta səviyyədə. Axı hər kəs ulduz ola bilməz... Bu ilin qışında, ya da Novruz bayramı ərəfəsində nəhayət ki, Opera Studiyasının zalını açacağıq. Çünki gözəl və yüksək səviyyəli aparatura almışıq. Ən müasir səviyyədə işıq və digər texniki avadanlıqlar artıq quraşdırılır. Həmin opera studiyasında operaları rejissor kimi özüm qoyacağam.

- Akademiyaya qəbul zamanı keçirilən qabiliyyət imtahanında tələbələrə hansı prizmalardan yanaşıb qərar verirsiniz? Bu gün Bakı Musiqi Akademiyasında tələbə adını qazanan gənclər arasında istedad deyil, müxtəlif yollarla bu adı qazanmış gənclər varmı?

- Bu sənət elə bir sənətdir ki, burada səhnəyə çıxmaq və ifa etmək lazımdır. Başqa təhsil ocaqlarında kiminsə əvəzinə kimsə diplom işi yaza bilər. Bunu heç kim görmür. Amma burada səhnəyə məhz özün çıxmalısan, başqası sənin yerinə çıxa bilməz. Zalda həmişə tələbələr oturur, onları aldatmaq və düzgün qiymət verməmək böyük bir günahdır. Bizdə əksinə, əgər istedad varsa, hər zaman əlaçı olacaqsan. Bəlkə iki-üç nəfər siz dediyiniz yolla gələ bilər, amma onların taleyi necə olacaq? Yaxşı, tanışlıqla bir imtahanı, iki imtahanı verdin, sonra nə olacaq?! Bunu düşünməlidirlər. Bura gəlməkdənsə, getsinlər yaxşı tarixçi olsunlar, başqa sənətlə məşğul olsunlar. Bu yollardan istifadə etmək çox yanlış bir şeydir, bu sənətdə belə hallar keçmir və uğur qazanmaq da qeyri-mümkündür. Bu sənətdə hər kəs öz istedadını nümayiş etdirməlidir.

- Noyabrda ölkəmizdə parlament seçkiləri keçiriləcək. Namizədliyinizi irəli sürmək ürəyinizdən keçmir ki?

- Yox, mən siyasətlə məşğul olmuram və mənim siyasətim, ən böyük silahım musiqidir. O sahədə professional olub-olmayacağımı bilmirəm. 62 yaşında həyatı dəyişdirmək və siyasətlə məşğul olmaq çətindir. Bu iş məni musiqidən çox uzaqlaşdırar. Onsuz da rektor vəzifəsi məni bir az yaradıcılıqdan uzaqlaşdırır. Mən taleyimdən çox razıyam. Bütün namizədlərə uğurlar diləyirəm. Siyasətlə məşğul olan musiqiçilərə də münasibətim normaldır, bu, bütün dünyada var. Amma hər kəs öz iş ilə məşğul olmalıdır. Mənim düşüncəm belədir.

- Şuşaya yeni səfər nəzərdə tutulurmu?

- Bəlkə də nəzərdə tutulur, amma mən getməyəcəyəm. Artıq Şuşaya o şəhərin sahibi kimi getmək lazımdır. İndiki durumda getmək çox çətindir...

fərhad_bədəlbəy