Media

Ana səhifə

Media

“Jurnalistlərin fəaliyyəti məhdudlaşır, yoxsa məsuliyyət artır” mövzusunda debat keçirilib - FOTO

“Jurnalistlərin fəaliyyəti məhdudlaşır, yoxsa məsuliyyət artır” mövzusunda debat keçirilib - <font color=red>FOTO</font>

19 fevral 2010 15:18 (UTC +04:00)

Bakı. Elnur Məmmədli – APA. Azərbaycan Media Mərkəzində “Jurnalistlərin fəaliyyəti məhdudlaşır, yoxsa məsuliyyət artır” mövzusunda debat keçirilib. APA-nın məlumatına görə, debatda Ümid Partiyasının sədri İqbal Ağazadə və APA-nın baş direktoru Vüsalə Mahirqızı çıxış edib.

V. Mahirqızı öz çıxışında bildirib ki, “KİV haqqında” qanuna edilmiş əlavə və dəyişiklik əslində KİV-lərin informasiya almasını çətinləşdirir: “ Amma məsələ bundadır ki, bu dəyişiklik Konstitusiyanın 32-ci maddəsinə referendum zamanı edilib. O zaman mən media nümayəndəsi kimi bu dəyişikliyə etiraz etmişəm. Fakt bundan ibarətdir ki, Konstitusiyaya dəyişikliklər məhz referendum vasitəsilə qəbul olunub. Həmin düzəliş də daxil olmaqla. Konstitusiyada, yəni əsas qanunda edilən bu dəyişiklik indi qanunlarda təsbit olunur. Burda indiki halda qeyri-adi heç nə yoxdur. Bu düzəliş Konstitusiyada ediləndə biz bunun qan unlara da yansıyacağını bilməliydik. Əgər bu düzəliş müvafiq qanunlara da edilməsəydi, o zaman anormallıq olardı. Amma istənilən halda bu jurnalistlərin işini çətinləşdirən bir dəyişiklikdir”.

İ. Ağazadə isə bildirib ki, Konstitusiyada ifadə azadlığı və məlumat almaq azadlığı var və bu hüquqlar jurnalistlərə verilir: “Əslində, Konstitusiyaya edilən dəyişikliklərdə açıq şəkildə göstərilir ki, qanunda hansı hallar nəzərdə tutulmayıbsa bu halda şəxsin izlənməsi qadağan olunur. Amma indi sadəcə Konstitusiyadakı dəyişikliyi əldə rəhbər tutaraq bu qanunlara da dəyişiklik edilir. Mən təklif edirəm ki, Konstitusiyanın 32-ci maddəsindən heç kim sui-istifadə etməsin. Yenə də qeyd edirəm ki, Konstitusiyada qanunda nəzərdə tutulmuş hallar istisna olunmaqla ifadəsi öz əksini tapıb. Amma hakimiyyət nümayəndələri deyir ki, bu şəxsi həyatla bağlıdır. Qanunda isə «şəxsi həyat» ifadəsi faktiki olaraq yoxdur”.

Çıxışlardan sonra tərəflər öz arqumentlərini səsləndirib, qarşılıqlı diskussiya aparıblar. V. Mahirqızı bildirib ki, jurnalistlər yenə də əvvəlki qaydada öz fəaliyyətlərini davam etdirməlidirlər: “Əgər indi biz “KİV haqqında” qanunun dəyişiklik edilən maddəsinə istinad ediriksə, o zaman mən başqa bir müddəadan misal gətirirəm. Qanunun 11.-ci maddəsi jurnalistə müstəqil tədqiqat aparmaq hüququ verir. Və bu hüquq məhdudlaşdırılmayıb. Bu hüquqdan istifadə etmək mümkündür. Yaxşı olardı ki, bu maddə daha da genişləndirilib, hansı hallarda təhqiqat aparmaq hüququnun olduğu konkret göstəriləydi”. V. Mahirqızı mətbuatla bağlı qanunun indiki halda proqressiv olduğunu, lakin jurnalistlərin bu qanundan tam yararlana bilmədiklərini vurğulayıb. Bundan əlavə, o bu vaxta qədər də ayrı-ayrı jurnalistlərə, operatorlara çəkiliş aparılarkən, təzyiq edildiyini bildirib: “Yəni əvvəl qanunda bu dəyişiklik olmayanda da bu edilirdi. Bir məqam da var. Axı ən neqativ qanun belə mübahisənin məhkəmə müstəvisində həllinə şərait yaradır. Əgər bizim şəklini və ya video görüntüsünü çəkdiyimiz ictimai xadim buna etiraz edirsə, o zaman bizi məhkəməyə verə bilər. Məhkəmə isə araşdırma və ekspertiza nəticəsində bu çəkilişin ictimai mahiyyət daşıdığını və ya şəxsi həyata müdaxilə xarakterli olduğuna qərar verəcək. Amma əgər biz bu gün məhz bu qanundan istifadə edilərək, jurnalistə fiziki təzyiq ediləcəyinə dair narazılığımızı bildiririksə, bu yanlışdır. Çünki qanun peşə fəaliyyətini məhdudlaşdıra bilər, amma təzyiqə bəraət vermir. Təzyiq varsa, bu ayrıca məhkəmə predmetidir”.

İ. Ağazadə bildirib ki, qanuna edilən dəyişikliyə görə istənilən halda hər hansı bir vətəndaşın fotosu çəkilirsə, o zaman mütləq icazə almaq lazımdır: “Qanun bunu açıq və birmənalı göstərir. Orada hər hansı istisna yoxdur ki, həmin şəkli çəkilən şəxs ictimai əhəmiyyətlidir, yoxsa yox. Burada yalnız əməliyyat, axtarış çəkilişləri istisna kimi nəzərdə tutulub. Qanun yalnız hakimiyyətin maraqları nəzərə alınan hallarda tətbiq olunmayacaq, amma digər bütün hallarda tətbiq ediləcək”.

V. Mahirqızı da bildirib ki, qanunun tətbiqində fərdi yanaşmaların olacağı fikri ilə o da razılaşır: “Amma bizim “KİV haqqında” qanundan daha üstün olan Konstitusiyamız var. Eyni zamanda “KİV haqqında” qanunda gizli səs yazıları, video çəkilişlərlə bağlı ayrıca müddəa var, həmçinin dediyim kimi jurnalistin xüsusi təhqiqat aparmaq hüququ var. Eyni zamanda istinad etdiyimiz Avropa Konvensiyaları və Avropa Məhkəməsi var. Axı bu maddələr bizə ictimai əhəmiyyətli hadisə və şəxslə bağlı araşdırma hüququ verir. Burda sıravi, adi, heç bir ictimai əhəmiyyəti olmayan insanlardan söhbət gedir. Məsələn, ötən il televiziyalardan biri bir oteldən Yeni il çəkilişini yayımlamışdı. Həmin çəkilişdə ödənişini etməklə oteldə Yeni ili qarşılayan və heç bir xüsusi ictimai əhəmiyyəti olmayan adamlardan biri ailəsi üçün arzuolunmaz şəxslə bir yerdə görüntülənmişdi. O ailədə ciddi faciə yaşadı. Axı medianın insan haqlarını bu cür pozmağa da ixtiyarı yoxdu. Və ya ictimai əhəmiyyəti olan şahzadə Diananın ölüm səbəbi məhz paparasilərdən qaçması oldu. O zaman həmin insanların haqqı məsələsi də var axı”.

Tərəf müqabilinin bu fikri ilə razılaşan İ. Ağazadə bildirib ki, o, “KİV haqqında” dəyişiklikdə şəxsi həyatla bağlı məsələnin konkret olaraq əksini tapmasını təklif edib.

Debatda tərəflər iştirakçıların suallarını cavablandırıb, ekspertlər mövzu barədə öz fikirlərini bildiriblər.

Yadigar Məmmədli bildirib ki, qanunun tətbiqindən sonra elə bir vəziyyət yaranacaq ki, jurnalistlərin çəkiliş aparmasına qarşı total şəkildə təzyiqlər, qadağalar olacaq.

Ekspert Rəşid Hacılı isə bildirib ki, qanunlara edilən düzəliş başa düşülən olsa da, məntiqsizdir.