Sosial

Ana səhifə

Sosial

Radiasiya Problemləri İnstitutunun direktoru: “Gec-tez Azərbaycanda atom elektrik stansiyası tikiləcək”

26 oktyabr 2011 14:27 (UTC +04:00)

Bakı. Kəmalə Quliyeva – APA. “Azərbaycanın enerji daşıyıcıları, nefti, qazı olduğundan yəqin ki, yaxın 10-15 ildə atom elektrik stansiyasının tikilməsinə ehtiyac yoxdur. Amma biz istəsək də, istəməsək də, perspektivdə bu olacaq. Gec-tez Azərbaycanda AES tikiləcək. Ona görə də yəqin ki, yaxın illərdə bu haqda düşünüləcək və müvafiq tədbirlər planı hazırlanacaq”. Bunu APA-ya açıqlamasında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Radiasiya Problemləri İnstitutunun direktoru Adil Qəribov deyib.

A. Qəribov bildirib ki, hazırda Radiasiya Problemləri İnstitutu Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliklə birlikdə “Tədqiqat nüvə reaktorunun elmi, iqtisadi əsaslandırılması” layihəsini həyata keçirir: “Biz yalnız iqtisadi əsaslandırmanı yox, həm də ölkənin elmi imicini nəzərə almalıyıq. Mən hesab edirəm ki, tədqiqat nüvə reaktorunun Azərbaycanda yaradılması ölkə başçısının elan etdiyi dinc nüvə siyasətinin əsas hissələrindən biri olmalıdır. Bu məsələ yenə də dövlətin qərarı əsasında həllini tapmalıdır. Hələlik tədqiqat nüvə reaktorunun yaradılması ilə əlaqədar Azərbaycan dövlətinin heç bir qərarı yoxdur. Mən hesab edirəm ki, sivil, inkişaf etmiş ölkələrin hamısında bu məsələ öndədir. Həmin ölkələrin hətta heç bir şeyi olmasa belə, strateji nöqteyi-nəzərdən nüvə obyektinə malik olması, bu sahədə araşdırmağa qadir olması onun elmi potensialının və həmin ölkənin inkişafının səviyyəsini göstərən meyarlardan biridir. “Metsamor” AES-də reaktorlar bir müddət təmirə dayandırıldı, Ermənistanın Energetika Nazirliyi bu müddətdə enerji təchizatında heç bir problem yaranmadığını açıqladı. Yəni, Ermənistan “Metsamor” AES-siz də keçinə bilər, amma bunu etmir. Çünki Ermənistan Cənubi Qafqazda AES-i olan birinci ölkədir. Hazırda yeni reaktorlar tikməyə də hazırlaşır. Halbuki Ermənistanın o reaktorları işlətmək imkanı yoxdur”.

A. Qəribov deyib ki, nüvə enerjisindən dinc məqsədlərlə istifadə prosesi mərhələli getməlidir. Əvvəlcə ölkədə radiasiya texnologiyaları, daha sonra nüvə elmləri inkişaf etməli, son mərhələdə isə AES tikilməlidir: “Azərbaycanın nüvə elmləri sahəsində təcrübəsi qonşu ölkələrin hamısından çoxdur. Tədqiqat nüvə reaktorunun əsaslandırılması layihəsi ilə əlaqədar 10-a yaxın mütəxəssis müxtəlif ölkələrdə tədris kursları keçib. Bu, hələ kifayət deyil. Yəqin ki, nüvə reaktorunun əsaslandırılması layihəsi çərçivəsində treninq kursları davam etdiriləcək. Çünki tədqiqat nüvə reaktorunun yaradılması tarixi və xüsusi bir etapdır. Bununla da, nüvə sahəsində yeni səviyyəyə çıxıb, nüvə ölkəsi ola bilirik. Ona görə də, bu məsələdə tələsik qərar vermək mümkün deyil. Hələlik reaktorun yaradılması haqda söhbət getmir. Tədqiqat nüvə reaktorunun əsaslandırılması deyəndə, əsas aspekt nüvə reaktorunda aparılacaq elmi işlərə yönəlib. Azərbaycan hökuməti tədqiqat nüvə reaktorunun lazım olmaması barədə qərar qəbul etsə, həmin kadrlar dünyanın müxtəlif reaktorlarında bu işləri apara bilərlər”.

Metsamor_AES