Yaxın Şərqdə İranla ABŞ arasında gərginlik davam edərkən diplomatik danışıqların bərpası istiqamətində də yeni addımlar atılır. Hörmüz boğazının taleyi isə tərəflər arasındakı əsas mübahisə mövzularından biri olaraq qalır.
“Al Jazeera” xəbər verir ki, İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Tehranla Vaşinqton arasında hazırda birbaşa danışıqların aparılmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, tərəflər vasitəçilər üzərindən mesaj mübadiləsini davam etdirir və danışıqların yenidən başlanması üçün zəmin yaradılmasına çalışılır.
***
İran tərəfi ABŞ-la diplomatik dialoqun bərpası üçün bir sıra şərtlər də irəli sürüb. Bunların arasında İrana qarşı təhdidlərin dayandırılması, sanksiyaların aradan qaldırılması və Tehranla əldə edilmiş əvvəlki razılaşmalara əməl olunması kimi tələblər yer alır. İran rəsmiləri Vaşinqtonun mövqeyində dəyişiklik olmadan davamlı razılaşmanın çətin olacağını bildirirlər.
***
Gərginliyin digər əsas nöqtəsi Hörmüz boğazıdır. İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu boğazın yenidən açılması üçün şərtlər irəli sürüb. ABŞ isə bu mühüm su yolunda kommersiya gəmilərinə hücumların dayandırılması ilə bağlı təminat tələb edir. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri olduğu üçün burada yaranan vəziyyət dünya bazarlarına da birbaşa təsir göstərir.
***
Bu arada qarşıdurmanın təsirləri regionun digər ölkələrində də hiss olunur. Yəməndəki husilər Səudiyyə Ərəbistanının Cizan bölgəsində yerləşən “Saudi Aramco” neft obyektinə hücum etdiklərini açıqlayıblar. “Al Jazeera”nin məlumatına görə, hücum nəticəsində obyektdə yanğın baş verib.
***
Yəmən istiqamətində də vəziyyət gərgin olaraq qalır. Son günlər hökumət qüvvələri ilə husilər arasında qarşıdurmanın yenidən güclənməsi və Mərib istiqamətində döyüşlərin intensivləşməsi daha geniş regional qarşıdurma ilə bağlı narahatlığı artırıb.
***
Regiondakı gərginlik fonunda Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında imzalanmış birgə müdafiə sazişi də diqqət mərkəzindədir. Razılaşma Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyətinin sürətlə dəyişdiyi bir vaxtda üç ölkə arasında hərbi əməkdaşlığın gücləndirilməsi istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirilir.
***
Beləliklə, Yaxın Şərqdə vəziyyət həm hərbi, həm də diplomatik müstəvidə gərgin olaraq qalır. Bir tərəfdən İran və ABŞ vasitəçilərlə mümkün danışıqlar üçün zəmin axtarır, digər tərəfdən Hörmüz boğazı, Yəmən və Səudiyyə Ərəbistanı istiqamətində baş verən hadisələr qarşıdurmanın yenidən genişlənməsi riskini gündəmdə saxlayır.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/apa_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
