Daxili siyasət

Ana səhifə

Daxili siyasət

Analiz: Dövlət Dumasına seçkilər - Rusiyanın ABŞ-a açıq jesti!

03 dekabr 2007 13:30 (UTC +04:00)

Kremlin seçkilərə az qalmış hökumət dəyişikliyinə getməsi parlament seçkilərinə hesablanmış addım idi və ölkənin mövcud sosial problemlərini Fradkov hökumətinin ayağına yazan prezident bununla da seçkilər ərəfəsində narazı seçicilərin sayını azaltmağa müvəffəq oldu. Hakim partiyanın seçki kampaniyasının sosial problemlərə yönəlik deyil, ölkənin dünyada roluna yönəlik tezislər üzərində qurulması sırf rus seçicisinin psixologiyası üçün nəzərdə tutulmuş texnologiya idi və ABŞ-la qarşıdurma fonunda işə salınan bu texnologiya öz effektini verdi.

Dövlət Dumasına seçkilərin beynəlxalq ictimaiyyətin bu qədər diqqət mərkəzində olmasının əsas səbəbi yeni parlamentin formalaşmasının Rusiya-ABŞ münasibətlərinin gərginləşməsi ilə eyni dövrə təsadüf etməsidir. Bəlkə də, seçkilər bu superdövlətlərin yenidən “soyuq müharibə”yə başlaması dövrünə təsadüf etməsəydi, nəticələr fərqli və səsvermə prosesi isə beynəlxalq ictimaiyyəti qıcıqlandıran səviyyədə olmazdı. Seçkilərdən öncə Şərqi Avropada yeni raket kompleksinin quraşdırılması və İrana qarşı sanksiyalar məsələsində Rusiyadan geri çəkilməyi tələb edən ABŞ əks təqdirdə seçkilərin nəticələrini tanımayacağını bəyan etməklə Dövlət Dumasına seçkilərin bu şəkildə keçirilməsini rəsmiləşdirmiş oldu. Seçkilər məsələsi ilə manipulyasiya edən, Moskvanı bu seçkilərə müşahidəçi göndərməməklə hədələyən, beynəlxalq təşkilatları da analoji addımlar atmağa çağıran (və buna müvəffəq olan) ABŞ əslində Rusiyanın Dövlət Dumasına seçkilər məsələsini gövdə nümayişinə çevirməsini stimullaşdırıb.

Hətta ən demokratik seçkilər keçirilsə belə, Vladimir Putinin öz maraqlarına cavab verən parlament formalaşdırması problem deyildi. Seçkilərin nəticələri hələ bir neçə il əvvəl Rusiyada hakim komandanın maraqlarına qarşı çıxan maliyyə oliqarxlarının sıradan çıxarılması ilə müəyyənləşdirilib. Bu gün ölkədə real gücə malik müxalifət mövcud deyil, kütlə psixologiyasına, nostalji hisslərə dayanıqlı elektorat formalaşdıran kommunistlər və liberal-demokratlar isə hakim komanda üçün heç bir təhlükə kəsb etmir. Əksinə bu qüvvələr bir çox hallarda Putin komandasının gizli müttəfiqi kimi çıxış edirlər. Bu səbəbdən “Yedinaya Rossiya”nın seçkilərdə qələbəsinə obyektiv şərait yaratmaq üçün uzun illərdən bəri iş aparılırdı, seçkilərə az qalmış ölkədə baş verən hökumət dəyişikliyi bu prosesin son nöqtəsi idi. Putin və komandası üçün öz maraqlarına cavab verən obyektiv şəraitə daha demokratik don geyindirmək çətin olmazdı. Amma Vaşinqtonun seçkilər məsələsindən manipulyasiya vasitəsi kimi istifadə niyyətinə qarşı Moskva prosesi açıq şəkildə apardı və ABŞ-a heç kəslə hesablaşmaq niyyətində olmadığını nümayiş etdirmiş oldu. Kreml bu açıq jesti ilə həm də dünyada hegemonluq uğrunda mübarizədən kənarda qalmaq fikrində olmadığını bəyan edib desək yanılmarıq.

Dövlət Dumasına seçkilərin Azərbaycan üçün maraq kəsb edə biləcək nəticəsi odur ki, Moskva bu seçkilərlə özünün Cənubi Qafqaz regionunda münaqişələrə olan münasibətinin dəyişmədiyini göstərdi. Gürcüstanın separatçı bölgəsi olan Abxaziya ərazisində seçki məntəqələrinin yaradılması, 90 mindən artıq abxazın Dövlət Dumasına seçkilərdə iştirakı kifayət qədər təhlükəli tendensiyadır. Kreml bu addımı ilə bölgədə münaqişələrə öz baxışlarının beynəlxalq hüquq normalarından fərqləndiyini bir daha təsdiqləmiş olub. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması missiyasını həyata keçirən ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərindən birinin məhz separatçı Abxaziya bölgəsini öz seçki yurisdiksiyasına daxil edən Rusiya olduğunu nəzərdən qaçırmaq olmaz. /APA-Analitika/