Daxili siyasət

Ana səhifə

Daxili siyasət

Kosovo məsələsinin AŞ PA-da müzakirəsi zamanı erməni deputatların bu münaqişəni Dağlıq Qarabağla eyniləşdirmək cəhdinin qarşısı alınıb

22 yanvar 2008 12:41 (UTC +04:00)

Sonra parlamentarlar Lord Rassel Constonun hazırladığı “Kosovonun gələcək statusuna dair vəziyyətin inkişafı” adlı 11472 saylı hesabatın müzakirəsinə keçiblər. Məruzə ilə çıxış edən Lord Rassel Conston qeyd edib ki, Kosovonun gələcək statusunun müəyyən olunması məsələsinin həlli Avropada uzunmüddətli stabilliyin və sülhün əldə olunması üçün əsas elementdir. Hesabatında Priştina və Belqradın mövqeyində yaxınlaşma görünmədiyini, bu münaqişənin Balkanlarda “dondurulmuş münaqişə”yə çevrilməklə, regionda və Avropada stabilliyinə mane olduğunu qeyd edən cənab Conston bu münaqişənin həllinin presedent olmayacağını söyləyib, Kosovo məsələsinin unikal olduğunu, digər belə hadisəyə rast gəlmədiyini dəyib: “Fikrimcə, qarşılıqlı qəbul edilə biləcək həll variantı tapılmayacağı təqdirdə, Kosovonun müstəqilliyi mümkün olan yeganə həll yoludur”. R. Conston Rusiyanı ayıya bənzədərək, rəsmi Moskvanın Kosovo məsələsində tutduğu mövqeni tənqid edib: “Anlaya bilmirəm ki, Rusiya Cənubi Osetiya və Abxaziya kimi separatçı rejimlərini dəstəklədiyi halda, Kosovonun statusunun müəyyənləşməsinə niyə əngəl törədir”.
Daha sonra müzakirələr başlayıb. Bəzi avropalı deputatlar ümumilikdə BMT-nin bu məsələ üzrə xüsusi nümayəndəsi Marti Axtisaarinin layihəsinin region və ümumilikdə Avropa üçün yeganə həll variantı olduğunu bildiriblər. Rusiyalı parlamentar Konstantin Kosaçov isə R. Constonun rəsmi Moskvanın ünvanına səsləndirdiyi tənqidlərə etiraz edib, Rusiyanın ayıya bənzədilməsini hörmətsizlik kimi qiymətləndirib. Daha sonra erməni deputat Ovanesyan söz alaraq Kosovo ilə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi arasında paralel aparmağa və oxşarlıqlar tapmağa cəhd göstərib. İsveçrəli parlamentar Dik Marti isə Kosovo məsələsinin presedent ola biləcəyini istisna etməyib. Müzakirələrə qatılan Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü Qənirə Paşayeva Avropada uzun illərdir, davam edən bu problemin yaxın zamanlarda həllini tapacağına ümidvar olduğunu bildirməklə yanaşı, bəzi ölkələrin və güclərin Kosovo münaqişəsindən öz maraqları üçün istifadə etməyə çalışmasından narahatlığını dilə gətirib. Erməni həmkarlarının və Ermənistan rəsmilərinin Kosovo münaqişəsinin tənzimlənməsi modelinin MDB ölkələrindəki münaqişələrin tənzimlənməsində presedentə çevriləcəyi ilə bağlı açıqlamalarının təəssüf doğurduğunu qeyd edən millət vəkili bu cür fikirlərin çaşqınlıq yaratdığını söyləyib: “Bu cür fikirlər eyni zamanda Dağlıq Qarabağ problemi ətrafında Azərbaycan və Ermənistan arasında davam edən sülh danışıqlarına ciddi zərbə vurur. İlk növbədə erməni həmkarlarıma və assambleyanın üzvlərinə çatdırmaq istəyirəm ki, Kosovo problemi ilə MDB məkanındakı münaqişələr arasında oxşarlıqlar yoxdur. Bunlar kökünə, tarixinə, səbəblərinə və s. görə tam fərqli münaqişələrdir. Avropa Şurası, Avropa Şurası Parlament Assambleyası, Avropa Birliyi, BMT rəsmiləri və Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsində vasitəçi rolunu oynayan ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri də bunu dəfələrlə bəyan ediblər. Elə ötən gün AŞ PA-nın yeni prezidenti cənab De Puç da keçirdiyi mətbuat konfransında eyni fikirləri səsləndirib”. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin Ermənistanın Azərbaycanın 20 faiz ərazisini işğal etməsi nəticəsində yarandığını diqqətə çatdıran millət vəkili Ermənistanın təkcə Dağlıq Qarabağı deyil, Azərbaycanın daha 7 böyük bölgəsini də işğal altında saxladığını vurğulayıb. O, Ermənistanın işğal etdiyi Azərbaycan ərazilərində etnik təmizləmə siyasəti apardığını, bu gün orada bir azərbaycanlının belə yaşamadığını AŞ PA üzvlərinin diqqətinə çatdırıb: “Bu məsələlər BMT qətnamələri ilə yanaşı, AŞ PA-nın 1416 saylı qətnaməsində də aydın göstərilib. Mən çox faktlar sadalaya bilərəm, amma məncə təkcə bunlar ermənistanlı həmkarlarım üçün Kosovo və Dağlıq Qarabağın çox fərqli münaqişələr olduğunu göstərmək üçün yetərlidir. Uzun illərdir, davam edən Dağlıq Qarabağ, Abxaziya və Cənubi Osetiya münaqişələri Cənubi Qafqaz kimi çox vacib bir bölgədə sabitlik və təhlükəsizliyin yaranmasına ən böyük əngəldir. Münaqişələrin həlli hamımız üçün vacibdir. Çox təəssüf ki, Ermənistan münaqişənin həlli istiqamətində BMT və AŞ PA qətnamələrini yerinə yetirmir, işğal etdiyi Azərbaycan ərazilərindən çəkilmir. Üstəlik Ermənistan rəsmiləri vəziyyətin gərginləşməsinə xidmət edən bu cür açıqlamalar verirlər. Biz Avropa Şurası və Parlament Assambleyası rəhbərliyindən xahiş edirik ki, Kosovo münaqişəsinin tənzimlənməsi ilə bağlı müzakirələrdən bəzi ölkələrin nümayəndə heyətlərinin siyasi maraqları üçün istifadə etməsi hallarına qarşı sərt münasibətini bildirsin. Ərazilərinin 20 faizinin işğal altında olmasına baxmayaraq Azərbaycan indiyədək münaqişənin həlli istiqamətində danışıqlar prosesinə, sülh danışıqlarına üstünlük verir. Bu cür xoş niyyətin qarşısında Ermənistan siyasətçilərinin bu cür açıqlamaları münaqişənin sülh yolu ilə həll olunmasını tövsiyə edən Avropa Şurası da daxil olmaqla beynəlxalq təşkilatları da narahat etməlidir”.
Azərbaycanın AŞ PA-dakı digər təmsilçisi Gültəkin Hacıyeva isə Kosovonun gələcək statusu ilə bağlı müzakirələrdə ehtiyatlı olmağa çağırıb. Mövcud münaqişələr arasında paralellər axtarmağın mümkünlüyünü qeyd edən millət vəkili bununla belə, hər bir münaqişənin mənşə və təbiətinə görə unikal olduğunu vurğulayıb. G. Hacıyeva erməni deputatlarını Kosovo ilə Dağlıq Qarabağ arasında oxşarlıqlar axtarmaqdan, avropalı deputatları yanlış istiqamətə yönəltməkdən çəkinməyə çağırıb.
Müzakirələr davam edir. /APA/