Diaspor

Diaspor

Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin dəstəyi ilə “Qafqazda təhlükəsizlik: Avropanın astanasında münaqişə, enerji və imkan” adlı müzakirələr keçirilib

28 sentyabr 2010 10:20 (UTC +04:00)

Bakı - APA. Liberal Demokrat Konfransı çərçivəsində Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin (AAC) dəstəyi ilə Londonda “Qafqazda təhlükəsizlik: Avropanın astanasında münaqişə, enerji və imkan” adlı müzakirələr keçirilib. AAC-dan APA-ya verilən məlumata görə, müzakirələrdə Gürcüstan və Türkiyənin Birləşmiş Krallıqdakı səfirləri Georgi Badridze və Ünal Çeviköz də iştirak ediblər.

Tədbirdə Avropa Birliyinin (AB) Qafqaz strategiyasının aydınlaşmasına ehtiyac olduğu və Türkiyənin rolunun potensial vacibliyi vurğulanıb.

Müzakirələrə sədrlik edən Xarici Siyasət Mərkəzinin direktoru Adam Hug (Adam Hug) bildirib ki, Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra Qafqazda başlanan münaqişələr inkişafa mane olur və onlara son qoymaq vacibdir. Avropa Federalistləri İttifaqının prezidenti və Avropa Parlamentinin liberal demokrat üzvü Endryu Daff (Andrew Duff) isə deyib ki, Avropa Rusiyanın və Türkiyənin regionda fəallığına laqeyddir. Duff ümid edir ki, Avropa Komissiyası sədrinin birinci müavini Baronessa Ketrin Eşton (Catherine Ashton) AB-nin 27 üzv dövlətinin, ABŞ və NATO-nun mövqelərini birləşdirən dəqiq strategiya hazırlaya biləcək. O, Türkiyənin AB-yə üzvlüyünü bir daha dəstəklədiyini bildirib və Rusiya ilə danışıqlara başlamağı vacib sayıb.

Xarici və Birlik İşləri Nazirliyinin Lordlar Palatasındakı nümayəndəsi Lord Uilyam Uolis (William Wallace) isə bildirib ki, Qafqazın problemi onun Avropa gündəliyində sonuncu yerlərdən birini tutması ilə bağlıdır. Çox az sayda siyasətçi regionda baş verənlərdən xəbərdardır. Lord Uolisin fikrincə, Ermənistan diasporun dəstəyinə arxalanır, Ermənistanın Dağlıq Qarabağı və yeddi ətraf rayonu işğal altında saxlaması isə Türkiyənin gələcəyinə təsir edir. O, Rusiya ilə dialoqa ehtiyac olduğunu vurğulayıb və bildirib ki, AB regionun inkişafına uzunmüddətli maraq göstərməlidir.

Avropa Parlamentinin keçmiş üzvü, Baronessa Emma Nikolson (Emma Nicholson) isə Türkiyənin AB-yə üzvlüyünü sabitləşdirici amil kimi dəstəklədiyini bildirib. Onun fikrincə, AB “daha geniş Avropa” konsepsiyasını nəzərə almalıdır. O, diqqəti Qazaxıstan və Azərbaycanın enerji ehtiyatlarına çəkərək, Qafqazı AB üçün vacib bölgə kimi dəyərləndirib. Baronessa Nikolson bəyan edib ki, Şərq Tərəfdaşlığı ideyasına həyat verilməlidir, bu, azad ticarət baxımından Kopenhagen Kriteriyasının elementlərini birləşdirir.

Müzakirələrdə sonuncu “Qafqaz Proqramı, Barışıq İmkanları” layihəsinin meneceri Doktor Lorens Broers (Laurence Broers) çıxış edib. O, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı vəziyyəti müzakirə edib və bildirib ki, vəziyyət çıxılmaz nöqtəyə yaxınlaşıb, AB bu məsələ ilə kifayət qədər yaxından məşğul olmur, ATƏT-in Minsk Qrupunun isə problemi həll etməyə gücü çatmır. Onun fikrincə, dialoq kulminasiya nöqtəsinə yaxınlaşıb, ya “Madrid prinsipləri” uğurlu olmalı, ya da yeni plan qəbul edilməlidir.

Broers hesab edir ki, Qafqaz regional oyunçular arasında “sıfır” nəticəli oyun qədər kiçildilməməlidir: “Münaqişələrdən heç biri dini və ya tayfa münaqişəsi hesab oluna bilməz”. Onun fikrincə mövqelər aydın olmalı, AB regionda normal ədalətli proseslərə nail olmaq üçün diqqətini uzun müddətə bura yönəltməlidir. Broers həm də erməni diasporunun problematik fəaliyyətinə və AB-yə üzv olmaq istəyən Türkiyənin artan roluna toxunub.