MDB

Ana səhifə

MDB

Gürcüstanın münaqişələrin həlli üzrə dövlət naziri: “Əminliklə deyə bilərəm ki, Cənubi Osetiya münaqişəsi həll edilmək üzrədir”

02 oktyabr 2007 10:58 (UTC +04:00)

- Gürcü-osetin münaqişəsinin nizamlanması üzrə yaradılmış qarışıq nəzarət komissiyasının işini necə qiymətləndirirsiniz? Gürcü-abxaz və gürcü-osetin münaqişəsinin həlli üçün real imkanlar varmı?
- Gürcüstan işini qarışıq nəzarət komissiyası ilə məhdudlaşdırmır, əksinə komissiyanın işində yaxından iştirak etməyə hazırdır. Əgər bu formatın özü faydalı deyilsə, biz bu formatın həyata keçirilməsi üçün süni yollar axtarmırıq. Bizim üçün əsas odur ki, qarışıq nəzarət komissiyası tərəfindən son bir ildə qərara alınmış, lakin yerinə yetirilməmiş razılaşmalar həyata keçirilsin. Əgər bu komissiya qeyd olunan razılaşmaları yerinə yetirməyə qadir deyilsə, onda bu qurumun münaqişənin həllində hansısa bir rol oynayacağını söyləmək çətindir. Ancaq regionda çox aktiv iqtisadi yenidənqurma prosesləri həyata keçirilir. Qarışıq nəzarət komissiyasının işinin faydalı olması Sxinvali və Rusiyanın hazırlığından və komissiyanın işində yaxından iştirakından asılıdır. Rusiya komissiyanın işinə ciddi yanaşarsa, o zaman münaqişənin həllindən danışmaq olar. Əminliklə deyə bilərəm ki, Cənubi Osetiya münaqişəsi həll edilmək üzrədir. Abxaziya münaqişəsinə gəldikdə, orada vəziyyət bir qədər gərgindir. Kodor dərəsində baş verən son hadisələr bizi çox narahat edir. Bildiyiniz kimi, separatçı Abxaziya tərəfi Gürcüstana ultimatum göndərərək bizi hərbi güc tətbiqi ilə hədələyib. Amma bu, o demək deyil ki, biz hədələrdən qorxuruq. Onlar bilməlidir ki, hər bir təcavüzkar akta, hərbi qüvvəyə qarşı adekvat cavab verməyə hazırıq. Sadəcə olaraq, Gürcüstan tərəfi münaqişənin həllinin bu istiqamətə yönəlməsini istəmir. Biz münaqişənin siyasi danışıqlar və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində həllinin tərəfdarıyıq.
- Baş verən hadisələri təxribat adlandırmaq olarmı?
- Mart ayında Yuxarı Abxaziyada iqtisadi əhəmiyyətə malik obyektlərin bombalanması, Rusiyaya məxsus vertolyotların yerli icra hakimiyyətinin binasına bir neçə mərmi zərbəsi endirməsi kimi insidentləri təxribat adlandırmaq olar. Bundan əlavə, Abxaziya hərbi qruplaşmalarının və tərkibinə Şimali Qafqazdan olan Rusiya vətəndaşlarının daxil olduğu beynəlxalq hərbi qruplaşmaların əraziyə yeridilməsi və Rusiya sülhməramlılarının tərkibinin dəyişməsi bizi çox narahat edir. Sülhməramlıların tərkibinə çeçen qruplaşması daxil edilib. Yerli əhali hələ də 15 il əvvəl Şamil Basayevin rəhbərliyi altında çeçen qruplaşmalarının törətdiyi vəhşilikləri xatırlayır. Belə hərbi qruplaşmaların sülhməramlıların tərkibinə daxil edilməsi əsl provokasiya xarakteri daşıyır və münaqişənin həllinə mənfi təsir göstərir. 6 avqust hadisəsinə gəlincə isə, bu, Gürcüstanın ərazi bütövlüyünə qarşı yönəlmiş təcavüzkarlıq aktıdır. XXI əsrdə Rusiya kimi böyük bir dövlətin öz qonşusunun ərazi bütövlüyünə qarşı təcavüz etməsi Rusiya-Gürcüstan münasibətlərinin problemi deyil, bu, Avropa təhlükəsizliyinin problemidir. Belə hadisələrə qarşı beynəlxalq münasibət olmalı və belə insidentlərin gələcəkdə baş verməməsi üçün mexanizmlər hazırlanmalıdır. Bu, bizim təhlükəsizliyimiz və Rusiyaya qonşu olan dövlətlərin təhlükəsizliyi üçün vacibdir. Bu, yalnız Gürcüstanın problemi deyil, belə insident sabah Azərbaycanda, o birisi gün Ukraynada və başqa ölkələrdə baş verə bilər. Burada söhbət Avropa Birliyinin təhlükəsizliyindən gedir, ona görə də bu məsələyə Avropa Birliyi, ATƏT kimi beynəlxalq institutlar cavab verməlidir. Rusiya Gürcüstanın müstəqilliyinə, ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə hörmətlə yanaşmalıdır. Bu, bizim əsas prinsiplərimizdir. Bizim prinsiplərimizə hörmət etməyən heç bir dövlətlə qarşılıqlı əlaqə qurmayacağıq.
- İldən-ilə hərbi büdcəsini artıran Gürcüstanın müharibəyə hazırlaşdığını demək olarmı?
- Hərbi büdcəmizi artırmağımızın əsas səbəblərindən biri təhlükəsizliyimizi təmin etməkdir. Biz bütün sülhməramlı kontingentlərin tərkibində iştirak edirik. Gürcüstan Əfqanıstanda olan sülhməramlı kontingentin tərkibini artırmağa hazırlaşır. Artıq Gürcüstanın yüksək maaşla təmin olunmuş, NATO standartlarına cavab verən peşəkar ordusu var. Ordunun gücləndirilməsinin başqa bir səbəbi NATO-ya inteqrasiyadır. Biz artıq bir neçə mərhələni uğurla başa vurmuşuq. Hal-hazırda Gürcüstanın nə vaxt təşkilata daxil olması ilə bağlı danışıqlar gedir. Mən əminliklə deyə bilərəm ki, Gürcüstan NATO-ya daxil olmağa və qarşıya qoyulacaq bütün öhdəlikləri yerinə yetirməyə hazırdır. Yeri gəlmişkən deyim ki, Konqresdə çıxış edən ABŞ-ın İraqdakı hərbi qüvvələrinin rəhbəri Gürcüstan sülhməramlılarını bölgədə ən effektiv hərbi heyət adlandırıb. Yüksək rütbəli hərbi generaldan belə sözlər eşitmək bizdə qürur hissi doğurur.
- Keçən həftə Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistandan olan bir qrup jurnalist Samsxe-Cavaxetiya bölgəsinə səfər edib. Səfər çərçivəsində yerli əhali ilə görüş zamanı ermənilər muxtariyyət və erməni dilinə dövlət dili statusu verilməsi kimi tələblərlə çıxış ediblər. Belə tələblər Gürcüstanda yeni bir münaqişə ocağı yarada bilərmi?
- Bu region Gürcüstan üçün ona görə problem idi ki, burada baş verən hadisələr Rusiyada olan müəyyən qüvvələr tərəfindən qızışdırılırdı. Bildiyiniz kimi, həmin ərazidə Rusiyaya məxsus hərbi bazalar yerləşdirilmişdi və region iqtisadi cəhətdən Gürcüstandan ayrılmışdı, iqtisadiyyat pis vəziyyətdə idi. Hakimiyyət isə vətəndaşlarının qayğısına qala bilmirdi, çünki xarici qüvvələrin təsiri ilə region mərkəzi hakimiyyətə qarşı qaldırılırdı. Rusiya hərbi bazalarının ərazidən çıxarılması zamanı bölgədə stabilliyin pozulacağını və yerli əhalinin böyük hay-küy yaradacağını bildirirdilər. Lakin biz son üç ildə belə hadisələrin baş verməməsi üçün çox işlər gördük. Rusiyada bəzi həmkarlarımız münaqişə yaratmaq üçün əllərindən gələni etsələr də, bu plan baş tutmadı. Hazırda regionda vəziyyət stabildir.
- Gürcüstan dövləti yurdlarından sürgün edilmiş Axısxa türklərinin repatriasiyası ilə bağlı Avropa Birliyi qarşısında öhdəlik götürüb. Bu öhdəlik yeni münaqişə ocağının yaranmasına səbəb olmaz ki?
- Biz müstəqil dövlətik və bir suveren dövlət kimi böyük məsuliyyət dərk edərək Avropa Birliyi qarşısında bu öhdəliyi götürmüşük. Sovetlər dövründə zərər çəkmiş insanların vətənlərinə qayıtmaq istəyini həyata keçirmək üçün onlara şans veririk. Lakin onların geri qaytarılması indi onların dədə-baba torpaqlarında yaşayan insanlar üçün problem yarada bilməz. Biz və Avropa Birliyi bu qərarı verən zaman məqsədimiz başqa insanların hüquqlarını pozmaq və yeni münaqişə ocağı yaratmaq olmayıb. Biz sadəcə olaraq tarixi səhvi düzəltməyə çalışırıq. İnanıram ki, bu dönüş yeni münaqişə ocağı yaratmayacaq. /APA/