Din

Din

Avropa Ravvinlər Şurasının sədri Pinxas Qoldşmidt: “Bakıya ayaq basan kimi Azərbaycan xalqına tarixən xas olan xeyirxahlığı dərhal hiss etdim” - EKSKLÜZİV

29 aprel 2010 08:28 (UTC +04:00)

Bakı. Viktoriya Dementyeva-APA. “Bakıda keçirilən Dini Liderlərin Ümumdünya Sammitində çıxış edən zaman Azərbaycan xalqına tarixən xas olan xeyirxahlıq atmosferini bir daha hiss elədim”. Bu açıqlamanı APA-ya Avropa Ravvinlər Şurasının sədri Pixnas Qoldşmidt verib. Xatırladaq ki, Pinxas Qoldşmidt Bakıda 26-27 aprel tarixlərində keçirilən Dini Liderlərin Ümumdünya Sammitində iştirak edib və dördüncü plenar sessiyanın moderatoru olub. Avropa Ravvinlər Şurasının sədri sammitin uğurlu keçdiyini vurğulayıb: “İsveçrəlini heyrətləndirmək çətindir, amma əsas leytmotivi qloballaşmanın dinə və dini dəyərlərə təsirinin araşdırılması olan Dini Liderlərin Ümumdünya Sammitində iştirak etmək üçün Bakıya gələndə, təkcə ən müxtəlif konfessiyaların bir araya gəlməsindən təəccüblənmədim, həm də 32 ölkədən gəlmiş islam, xristian, yəhudi, katolik, induist və buddist dinlərinin təmsilçiləri arasında gedən dialoqun keyfiyyəti məni heyrətləndirdi”.

Pinxas Qoldşmidt bildirib ki, bu cür dialoqlar insanların bir-birini tanıması və qarşılıqlı etimadın formalaşması üçün son dərəcə vacibdir: “Axı tolerantlıq anlayışı özündə başqa fikrə hörmətlə yanaşmağı ehtiva edir. Bizlərdən – dini liderlərdən çox şey gözləyirlər. Bu mənim üçün aydındır, axı bizim vəzifəmiz istənilən etnik münaqişənin dini münaqişə həddinə çatmasına yol verməməkdir. Bəzi bölgələrdə kütləvi iğtişaşlar, ümumdünya iqtisadi böhran, separatçılıq, ölkələrin ərazi bütövlüyünə qarşı təhdidlər – “maraqlı şəxslər” istənilən an bu təhdidlərə dini don geyindirə bilər. Kədərli olsa da, buna təkcə Avropadan deyil, hətta postsovet məkanından da bir çox misallar çəkə bilərəm. Dəfələrlə insanları digər inanclı insanların hisslərinə hörmətlə yanaşmağa çağırmışam, əks yanaşma bu, 2005-ci ildə bütün Avropanı bürüyən insident kimi qarşıdurmalara gətirib çıxara bilər. Danimarka qəzetində dərc olunan 12 karikatura rəssamın öz hisslərini ifadə etmə azadlığı deyil, inanclı insanların hüquqlarına hörmətsizlik idi”.

Pinxas Qoldşmidt sammitdə müzakirələr zamanı dünyada münaqişələrin səviyyəsinin artmasından, xüsusilə etnik və milli zəmində qarşıdurmaların artmasından narahatlıq ifadə olunduğunu bildirib: “Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri, Hacı Allahşükür Paşazadə ilə söhbətim zamanı anladım ki, bu problemə laqeyd yanaşmaq bütün bəşəriyyət üçün təhlükənin doğmasına gətirib çıxara bilər. Sammitdə çıxışım zamanı bəzi avropalıların müsəlmanlara etimadsız yanaşmasının mənim üçün anlaşılmaz olduğunu dedim. Bu etimadsızlığı İsveçrədə minarələrin tikintisinə qadağa qoyulmasına dair referendumun nəticələri isbatlayır. Azərbaycana gələndə, ötən il İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı adı almış Bakıya ayaq basan zaman dərhal gözəl poeziya nümunələri, muğam, yüksək mətbəx mədəniyyəti yaratmış Azərbaycan xalqına tarixən xas olan xeyirxahlığı hiss etdim. Və bütün bunlar inqilabdan əvvəl neft maqnatları tərəfindən şəhərin mərkəzində klassik Avropa üslubunda tikilmiş tarixi binalar, müasir göydələnlər və bahalı butiklər fonunda açıq hiss olunur”.

Avropa Ravvinlər Şurasının sədri Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin sammitdə nitqini də yüksək dəyərləndirir: “Prezident çıxışında bildirdi ki, uzun illər, əsrlər ərzində Azərbaycanda müxtəlif millətlərin, dinlərin nümayəndələri bir yerdə yaşayıblar. Ölkəmizdə mindən artıq məscid, 11 kilsə, 6 sinaqoq var. Mən bu sözlərə Azərbaycandakı yəhudi icmasının timsalında bir daha əmin oldum. Yəhudilər öz dini ənənələrini qoruyub və özlərini çox rahat hiss edirlər. Avropa yəhudiləri üçün yeni sinaqoq binası tikilib, hökumət hazırda Dağ Yəhudiləri üçün yeni sinaqoqun tikilməsinə üçün yer müəyyənləşdirməkdədir”.